80 درصد مصرف کنندگان دخانیات زیر 18 سال هستند

به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر، نشست خبری هفته ملی مبارزه با استعمال دخانیات ایران در سازمان جمعیت مبارزه با دخانیات برگزار شد، شریف ترکمن نژاد عضو جمعیت مبارزه با دخانیات اظهار داشت: هفته بدون دخانیات امسال با شعار «نسل بدون دخانیات» و افشای ترفندهای صنایع دخانی شروع شد.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات، ضمن اشاره به شروع هفته بدون دخانیات از ۴ تا ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، اظهار داشت: شعار امسال در امتداد سال قبل و با تمرکز بر «برداشتن نقاب از چهره جذابیت های دخانیات» تعیین شده است. سال قبل بر ترفندهای بازاریابی صنایع دخانی متمرکز بودیم و امسال موضوع اصلی، رویارویی با گرایش نوجوانان و جوانان به نیکوتین و تنباکو است.

وی اضافه کرد: ستاد کشوری کنترل دخانیات، این هفت روز را با عنوان «نسل بدون دخانیات در ایران» نامگذاری کرده است و روز اول (دوشنبه ۴ خرداد) با عنوان «خانواده های عاری از دخانیات»، سه شنبه ۵ خرداد «نسل بدون دخانیات با خودمراقبتی و سلامت روان»، چهارشنبه ۶ خرداد «ترویج آموزه های دینی»، پنجشنبه ۷ خرداد «تعهد و مشارکت اصناف»، جمعه ۸ خرداد «نسل بدون دخانیات با ورزش سالم»، شنبه ۹ خرداد «آموزش نوجوانان و جوانان» و یکشنبه ۱۰ خرداد مصادف با روز جهانی «تعهد و مشارکت اهالی رسانه برای افشای ترفندهای صنایع دخانی» نامگذاری شده است.

ترکمن نژاد در توضیح مفهوم «نسل بدون دخانیات» عنوان کرد: این راهبرد که در جهان با عنوان «پایان بازی» (End Game Strategy) شناخته می شود، اعلام پایان کار صنعت دخانیات است و کشورهایی که شیوع مصرف دخانیات زیر ۱۵ درصد و شاخص کنترل سازمان جهانی بهداشت بالای ۷۰ داشته باشند، می توانند این برنامه را اجرا کنند و در عمل، زوج ها از قبل از ازدواج آموزش می بینند تا خانوادگی بدون دخانیات تشکیل دهند و خردسالان در محیطی عاری از دخانیات پرورش یابند. این برنامه از دبستان تا دیپلم با طرح «پیشگیری از استعمال دخانیات در دبیرستان ها» ادامه پیدا می کند.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات با هشدار درباره ی سن آغاز مصرف اظهار داشت: ۸۰ درصد مبتلاشدن به مصرف دخانیات زیر ۱۸ سال رخ می دهد و صنایع دخانی تمام تمرکز خودرا روی این گروه سنی حساس متمرکز کرده اند و متاسفانه در بیشتر کشورها روند مصرف افزایشی است.

وی مهم ترین ترفندهای صنایع دخانی برای جذب نوجوانان را برشمرد و اضافه کرد: دستکاری محتوا و طراحی محصولات با رنگ های جذاب و ظاهر زیبا برای دخانیات الکترونیک، افزودن طعم های منتول و نعنا برای خنک کنندگی، تغییر pH محصول برای کاهش سرفه و تحریک، اضافه کردن مواد ضدسرفه برای عادت دهی سریع تر، استفاده از مواد مولد بخار غلیظ در سیگارهای الکترونیک بدون اعلام ترکیبات، و انتشار داستانهای بازاریابی گمراه کننده درباره ی خطرات سلامت، همچون این تکنیک هاست.

ترکمن نژاد تاکید کرد: شعار امسال هرچند «نسل بدون دخانیات» است، اما برنامه عملیاتی آن افشای همین ترفندهاست تا نوجوانان و جوانان فریب جذابیت های ظاهری محصولات دخانی را نخورند.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات ضمن اشاره به عدم انتشار آخرین آمار رسمی وزارت بهداشت اظهار داشت: بررسی های میدانی نشان داده است روند مصرف دخانیات بازهم صعودی است و مصرف سیگارهای الکترونیک و نیز مصرف دخانیات در بین بانوان بطور قابل توجهی بالا رفته است.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات، با تاکید بر این که آخرین آمار رسمی مصرف دخانیات در ایران هنوز منتشر نشده است، عنوان کرد: وزارت بهداشت هر پنج سال یک دفعه آمارها را به روز می کند و نتایج ارزیابی اخیر هنوز در دسترس رسانه ها و کنشگران این حوزه قرار نگرفته است.

وی اضافه کرد: با وجود عدم انتشار آمار نهایی، بررسی های میدانی نشان داده است که روند مصرف در کشور افزایشی است و بطور مشخص، مصرف سیگارهای الکترونیک به صورت محسوسی بیشتر شده و مصرف دخانیات توسط خانم ها نیز بسیار بالاتر از گذشته شده است و این افزایش به اندازه ایست که نمی توانیم از کنار آن به آسانی بگذریم.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات در بخش دیگری از صحبت های خود به گروه سنی ۱۳ تا ۱۵ سال اشاره نمود و اظهار داشت: برمبنای برآوردهای موجود، در همین گروه سنی حساس، چیزی حدود ۷ تا ۸ درصد نوجوانان مصرف کننده دخانیات هستند و این زنگ خطری جدی برای برنامه ریزان حوزه سلامت است.

افزایش ۳ میلیونی مصرف کنندگان سیگار

در ادامه؛ اباذر اشتری، عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات دخانیات، ضمن اشاره به آخرین آمار رسمی وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۰ اظهار داشت: بااینکه درصد مصرف سیگار در کشور حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد ثابت به نظر می آید، اما به علت افزایش ۷ تا ۸ میلیون نفری جمعیت کشور، تعداد مطلق مصرف کنندگان نزدیک به ۳ میلیون نفر بیشتر شده است.

وی اضافه کرد: تکیه صرف بر درصد، این افزایش مطلق جمعیت درگیر با دخانیات را پنهان می کند و می تواند تصور غلطی از عدم تغییر وضعیت ایجاد نماید.

اشتری درباره ی سن مصرف نیز توضیح داد: در این عرصه دو مفهوم داریم؛ «تجربه مصرف» که میانگین سن آن حدود ۹ تا ۱۰ سال است و «مصرف کننده طبق تعریف» که شامل فردی می شود روزانه حداقل ۵ نخ سیگار بکشد و سن مصرف کننده واقعی بطور قابل توجهی بیشتر از سن تجربه مصرف است.

قهوه و سیگار؛ ترکیبی خطرناک که مصرف دخانیات در زوج های جوان را افزایش می دهد

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات ضمن اشاره به تأثیر متقابل قهوه و سیگار بر یکدیگر، هشدار داد: این دو ماده، مصرف همدیگر را تشدید کرده و در فضاهای نامناسب فعلی برای زوج های جوان، به گسترش دخانیات دامن می زنند.

وی عنوان کرد: متاسفانه محل های موجود آنچنان که باید برای دورهم نشینی زوج های جوان مناسب نمی باشد و همین فضاها به یکی از کانون های گسترش دخانیات تبدیل گشته است.

وی اضافه کرد: وقتی در یک زوج جوان یکی سیگار می کشد، به احتمال خیلی زیاد آن فرد دیگری را هم وارد این معرکه خواهدنمود. این مورد یک زنجیره خطرآفرین است.

ترکمن نژاد با تاکید بر نقش قهوه در تشدید مصرف سیگار اظهار داشت: قهوه اثر نیکوتین را در بدن می شکند و آنرا خارج می کند؛ یعنی کسی که مصرف کننده دخانیات است، حتی اگر تازه آغاز نموده باشد، فورا پس از خوردن قهوه هوس سیگار پیدا می کند و این نیاز زودتر از حالت عادی بروز می کند.

وی اضافه کرد: باور غلطی وجود دارد که قهوه امکان دارد مصرف را بکاهد، در حالیکه واقعیت این است که قهوه فقط اثر نیکوتین را از بدن خارج می شکند و فرد احساس نیاز شدیدتری پیدا می کند. ازاین رو کسی که قهوه می خورد، نیازش به مصرف دخانیات بالا می رود.

این کارشناس مبارزه با دخانیات خاطرنشان کرد: این دو ماده درست مثل ساندویچ و نوشابه در بازار به هم چسبانده شده اند و پشت این هم نشینی، راهبردهای بزرگی وجود دارد. اگر دقت نماییم، شیوع مصرف قهوه در ایران احتیاج به آگاهی رسانی تکمیلی دارد.

وی اضافه کرد: موضوع مصرف دخانیات خیلی چندبعدی است و هر کدام از این عوامل سر جای خود می تواند عاملی مؤثر باشد. در سال قبل فقط ۵۰ هزار تن قهوه در ایران مصرف شده که این آمار همراه با دلیلهای جامعه شناختی و فرهنگی، کمک می نماید مصرف دخانیات در بین جوانان، نوجوانان و خصوصاً خانم ها مثل قارچ گسترش پیدا کند.