تنگی انگشتر و کفش در گرما واکنش طبیعی بدن یا اخطار جدی؟
به گزارش سلامت باشی، با افزایش دمای هوا، خیلی از افراد متوجه می شوند که انگشترشان تنگ تر شده، کفش ها با دشواری پا می روند یا دست ها و پاهایشان کمی متورم به نظر می آید. این اتفاق در بیشتر موارد واکنش طبیعی بدن برای رویارویی با گرماست و جای نگرانی ندارد اما گاهی هم می تواند نشانه یک مشکل جدی باشد.
به گزارش سلامت باشی به نقل از خبر آنلاین، بدن انسان برای حفظ دمای طبیعی خود، سازوکارهای مختلفی را به کار می گیرد. یکی از مهم ترین این سازوکارها، گشاد شدن رگ های خونی نزدیک سطح پوست است. زمانی که هوا گرم می شود، رگ ها بازتر می شوند تا خون بیشتری به سطح پوست برسد و گرمای بدن راحتتر از راه تعریق و تبادل حرارتی با محیط بیرون رود.
ایرنا در خبری نوشت: هرچند این فرایند به خنک شدن بدن کمک می نماید اما سبب می شود بخشی از مایعات موجود در رگ های خونی به بافت های اطراف نشت کند. نتیجه این اتفاق ایجاد ورم خفیف در دست ها، پاها، مچ پا و گاهی انگشتان است. پزشکان این وضعیت را «ادم وابسته به گرما» می نامند که معمولاً در افراد سالم هم رخ می دهد و بعد از خنک شدن بدن یا استراحت رفع می شود. این نوع ورم معمولاً بدون درد است، بتدریج ایجاد می شود و هر دو دست یا هر دو پا را درگیر می کند.
نقش جاذبه در تجمع مایعات
یکی دیگر از علل مهم ورم پاها در ایام گرم، تأثیر نیروی جاذبه است. وقتی فرد برای مدت طولانی می ایستد یا می نشیند، خون و مایعات بدن بیشتر در اندام های تحتانی تجمع پیدا می کنند.
در حالت طبیعی عضلات ساق پا مانند یک پمپ عمل می کنند و با هر قدم زدن خون را بسمت قلب بازمی گردانند. اما زمانی که فرد برای مدت طولانی بی حرکت باشد، این پمپ عضلانی به خوبی عمل نمی کند و بازگشت خون کاسته می شود. درنتیجه، فشار داخل رگ های پا افزوده شده و مایع بیشتری وارد بافت ها می شود. به این علت خیلی از افراد بعد از ساعت ها رانندگی، سفر، کار پشت میز یا ایستادن طولانی، احساس سنگینی و ورم در پاهای خود دارند که در هوای گرم شدیدتر هم می شود.
چه کسانی بیشتر در معرض ورم ناشی از گرما هستند؟
اگرچه این مشکل ممکنست برای هر فردی رخ دهد اما برخی افراد بیشتر در معرض آن قرار دارند. افراد سالمند به سبب تغییرات طبیعی در رگ های خونی و کاهش کارآمدی گردش خون، بیشتر گرفتار ورم می شوند. همینطور زنان آبستن به سبب افزایش حجم خون و فشار رحم بر رگ های لگنی، بیشتر با این مشکل مواجهند.
افراد دارای اضافه وزن، مبتلایان به بیماریهای وریدی، آنهایی که ساعات طولانی پشت میز می نشینند یا مشاغلی دارند که نیازمند ایستادن مداوم است هم احتمال بیشتری برای تجربه این نوع ورم دارند. البته وجود بیماری هایی مانند نارسایی قلب، بیماریهای کلیوی، مشکلات کبدی یا اختلالات تیروئید هم می تواند سبب ورم اندام ها شود. ازاین رو نباید هر نوع ورم را صرفا به گرمای هوا نسبت داد.
چگونه ورم ناشی از گرما را کاهش دهیم؟
خوشبختانه در بیشتر موارد، ورم ناشی از گرما با چند اقدام ساده کاسته می شود و نیاز به درمان دارویی ندارد.
- بالا نگه داشتن پاها
یکی از موثرترین راه حل ها قرار دادن پاها بیشتر از سطح قلب است. این کار سبب می شود جاذبه در جهت بازگشت خون عمل کند و تجمع مایعات در پاها کم شود. حتی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه استراحت با پاهای بالا می تواند ورم را تا حد زیادی کمتر کند.
- حرکت دادن پاها و راه رفتن
فعال بودن عضلات ساق پا، جریان خون را بهبود می بخشد. اگر مجبور هستید مدت زیادی پشت میز بنشینید یا در مسافرت باشید، هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه چند دقیقه راه بروید. حرکت دادن مچ پا، خم و راست کردن انگشتان و چرخاندن پاها هم به فعال شدن پمپ عضلانی ساق کمک می نماید.
- خنک کردن دست و پا
قرار دادن دست یا پا در آب خنک می تواند رگ های خونی را به حالت طبیعی بازگرداند و احساس تورم را کم کند. البته استفاده از آب بسیار سرد یا یخ سفارش نمی گردد، چونکه تغییر ناگهانی دما ممکنست باعث انقباض شدید رگ ها و ناراحتی بیشتر شود.
- رفتن به محیط خنک
اگر در فضای باز یا محیط بسیار گرم حضور دارید، ورود به محیط دارای تهویه مناسب یا سایه می تواند به سرعت دمای بدن را کم کند و روند ورم را متوقف نماید.
- نوشیدن آب کافی
برخلاف تصور برخی افراد، نوشیدن آب سبب افزایش ورم ناشی از گرما نمی گردد. کم آبی بدن می تواند مکانیسم های تنظیم مایعات را مختل کند و حتی احتمال تورم را افزایش دهد. مصرف آب کافی در طول روز، بخصوص هنگام فعالیت بدنی یا قرار گرفتن در هوای گرم، برای حفظ عملکرد طبیعی گردش خون ضروریست.
چگونه از ورم ناشی از گرما پیشگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه آسان تر از درمان است و با رعایت چند نکته ساده می توان احتمال ایجاد این مشکل را کاست. نخست این که از ایستادن یا نشستن طولانی خودداری کنید. اگر شرایط شغلی اجازه نمی دهد، دست کم هر نیم ساعت چند دقیقه قدم بزنید یا پاهای خویش را حرکت دهید.
استفاده از کفش های راحت، با پنجه مناسب و جوراب هایی که فشار زیادی به پا وارد نمی کنند هم اهمیت زیادی دارد. کفش های تنگ می توانند گردش خون را مختل کرده و ورم را تشدید کنند. همینطور مصرف بیش از اندازه نمک باعث افزایش احتباس آب در بدن می شود. اشخاصی که رژیم غذایی پرنمک دارند، بهتر است میزان مصرف نمک، غذاهای فرآوری شده، فست فودها و تنقلات شور را کاهش دهند.
در روزهای بسیار گرم پوشیدن لباس های سبک و خنک، ماندن در سایه، استفاده از وسایل سرمایشی و پرهیز از فعالیت شدید در ساعات اوج گرما هم به کاهش فشار وارد بر سیستم تنظیم دمای بدن کمک می نماید.
چه زمانی ورم طبیعی نیست؟
اگرچه ورم ناشی از گرما معمولاً بی خطر است، اما برخی علائم می توانند نشانه بیماریهای مهم باشند و نباید نادیده گرفته شوند. یکی از با اهمیت ترین هشدارها، ورم ناگهانی تنها در یک پا است. اگر این ورم همراه با درد، قرمزی یا گرم شدن پوست باشد، احتمال وجود لخته خون در وریدهای عمقی مطرح می شود که نیازمند بررسی فوری پزشکی است. همینطور اگر ورم حتی بعد از استراحت، خنک شدن بدن یا خواب شبانه از بین نرود یا بتدریج شدیدتر شود، باید علت آن توسط پزشک بررسی شود.
ورم همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه، احساس فشار روی سینه یا تپش قلب هم می تواند نشانه مشکلات قلبی یا ریوی باشد و رجوع فوری به مراکز درمانی را ضروری می کند. در اشخاصی که سابقه بیماری قلبی، کلیوی یا کبدی دارند، بروز یا تشدید ورم هم باید جدی گرفته شود.
آیا مصرف داروهای ادرارآور چاره مناسبی است؟
برخی افراد با مشاهده ورم، خودسرانه از داروهای ادرارآور استفاده می نمایند. متخصصان تأکید می کنند که این کار می تواند خطرناک باشد. در خیلی از موارد ورم ناشی از گرما به سبب اختلال در توزیع مایعات بدن ایجاد می شود، نه افزایش حجم مایعات. ازاین رو مصرف خودسرانه داروهای ادرارآور ممکنست باعث کم آبی بدن، افت فشار خون و برهم خوردن تعادل الکترولیت ها شود. به این علت مصرف هرگونه داروی ادرارآور باید تنها با تجویز پزشک صورت گیرد.
ورم دست و پا در گرما، طبیعی یا نگران کننده؟
ورم دست و پا در ایام گرم تابستان معمولاً نتیجه واکنش طبیعی بدن برای دفع گرما و افزایش جریان خون در سطح پوست است. این وضعیت اغلب خفیف، موقتی و بدون خطر بوده و با اقداماتی مانند استراحت، بالا قرار دادن پاها، حرکت دادن اندام ها، نوشیدن آب کافی و قرار گرفتن در محیط خنک بهبود پیدا می کند.
با این حال نباید همه انواع ورم را طبیعی دانست. اگر ورم تنها در یک اندام ایجاد شود، با درد، قرمزی، گرمی پوست، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا ماندگاری طولانی همراه باشد، لازم است فرد هرچه سریع تر به پزشک رجوع کند تا علت اصلی مشخص شود. آگاهی از تفاوت میان ورم طبیعی ناشی از گرما و ورم ناشی از بیماری، می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و سلامت افراد را در ایام گرم سال حفظ کند.
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب