به گزارش سلامت باشی، یک متخصص زنان و زایمان اظهار داشت: به صورت معمول حدود ۱۵ درصد از حاملگی ها به شکل سقط خودبه خود رخ می دهد که علت آن می تواند اختلالات کروموزومی، مشکلات ژنتیکی و حاملگی پوچ باشد.
خبرگزاری مهر - گروه سلامت:
با افزایش حاملگی های ناخواسته و دسترسی پنهانی به داروهای سقط، قبح سقط جنین در سالهای اخیر به صورت نگران کننده ای در جامعه شکسته شده است. گزارش ها نشان داده است که زنان بیشتری از روابط رسمی تا غیررسمی بدون آگاهی از خطرات جسمی و روانی، به روشهای خوددرمانی یا مراکز غیر مجاز روی می آورند؛ روندی که به قول متخصصان سلامت، زنگ خطری جدی برای جان زنان و آینده جمعیتی کشور است.در همین راستا خبرنگار مهر با شیرین نیرومنش متخصص زنان و زایمان گفتگویی داشته است.
وضعیت سقط جنین های عمدی در ایران چه طور است؟
نیرومنش: سقط جنین به از دست رفتن جنین قبل از هفته بیستم حاملگی گفته می شود. به صورت معمول حدود ۱۵ درصد از حاملگی ها به شکل سقط خودبه خود رخ می دهد که علت آن می تواند اختلالات کروموزومی، مشکلات ژنتیکی، حاملگی پوچ، یا ابتلای مادر به برخی بیماریها باشد.
همچنین در ازدواج های فامیلی نیز احتمال بروز سقط افزایش خواهد یافت. با وجود این که بخش قابل توجهی از سقط ها ناخواسته و طبیعی است، اما متاسفانه با گروهی از سقط های عمدی مواجهیم که آمار آنها رو به افزایش است. همین طور از عوارض دیگر سقط های عمدی میتوان به روشهای دستکاری رحم و کورتاژ غیر قانونی اشاره نمود که عوارض آن می تواند منجر به مرگ مادر نیز شود.
روش های مطمئن پیش گیری از حاملگی چه تاثیری در کاهش سقط جنین دارد؟
نیرومنش: به زوجین سفارش می شود در زمان مناسب و در سنی که باروری مطلوب است، برای حاملگی اقدام کنند؛ زمانی که شانس حاملگی سالم و طبیعی بیشتر است. اما با چند گروه از زوج ها رو به رو هستیم که علیرغم فقدان تصمیم قطعی برای فرزندآوری، از روشهای مطمئن پیشگیری استفاده نمی کنند و این مسئله گاهی منجر به سقط عمدی می شود.
یکی از این گروه ها زوج هایی هستند که بتازگی ازدواج کرده اند و از روشهای بازدارنده قابل اعتماد بهره نمی برند. مصرف قرص های ضدبارداری که یکی از مطمئن ترین روش ها با نزدیک به ۱۰۰ درصد اثربخشی است، به سبب باورهای ناصحیح مانند چاقی یا نگرانی از مصرف هورمون، توسط برخی زنان کنار گذاشته می شود.
بسیاری از آقایان در کشور ما علاقه ای به استفاده از کاندوم ندارند، در صورتیکه در سرتاسر دنیا کاندوم به عنوان روشی مطمئن برای ممانعت از انتقال بیماریها بین زوجین و نیز پیش گیری از حاملگی سفارش می شود.
استفاده از آی یودی برای چه زنانی مجاز است؟
نیرومنش: استفاده از آی یودی معمولا برای زنانی سفارش می شود که حداقل دو فرزند دارند؛ برای اینکه گاهی این شیوه می تواند موجب عفونت و مشکلات لوله ها شود. به این علت استفاده از آن برای بانوانی که هنوز تجربه حاملگی ندارند یا تعداد فرزندانشان کم است، سفارش نمی شود.
آموزش، آگاهی بخشی و دسترسی زوجین به روشهای مطمئن پیش گیری از حاملگی خیلی اهمیت داشته و بی توجهی به این مورد می تواند پیامدهایی چون افزایش حاملگی های ناخواسته و رشد آمار سقط جنین عمدی را به دنبال داشته باشد.
وضعیت حاملگی ناخواسته میان زوجین چیست؟
نیرومنش: افزایش موارد حاملگی ناخواسته در سالهای اخیر، مهم ترین علت سقط و حتی استفاده از روشهای پیشگیری غیرمطمئن است، همین طور زوج های جوان معمولا از سلامت کامل برخوردارند؛ مرد اسپرم های سالم دارد و زن دارای تخمک های با کیفیت است، بدین سبب احتمال حاملگی در هر سیکل ماهانه خیلی بالاست.
حتی در موارد نادری حاملگی با وجود پرده بکارت سالم نیز گزارش شده است و برخی زوج ها تصور می کنند که با روشهای طبیعی می توانند از حاملگی جلوگیری نمایند، اما همین افراد با تست مثبت حاملگی مواجه می شوند؛ بخصوص زوج هایی که در دوران عقد یا نامزدی به سر می برند.
بسیاری از زوج ها تمایل ندارند در سالهای ابتدایی زندگی مشترک فرزند داشته باشند و سفارش ما اینست که زوج های جوان حداکثر یک سال بعد از ازدواج برای حاملگی اقدام نمایند. اما شرایط فعلی جامعه سبب شده بیشتر زوج ها فرزندآوری را چهار تا شش سال به تعویق بیندازند؛ حتی زمانی که خطر ناباروری را گوشزد می نماییم، باز هم ترجیح می دهند حاملگی را عقب بیندازند.
طبیعتاً اشخاصی که آمادگی فرزندآوری ندارند و از پیشگیری مطمئن استفاده نمی کنند، در صورت آبستن شدن ممکنست بدنبال سقط جنین بروند. گروه دیگری از زنان که معمولا دو تا سه فرزند دارند و بالای ۳۵ سال هستند به سبب نبود پیشگیری مطمئن و تصور کافی بودن تعداد فرزندان، مبادرت به سقط می کنند.
آیا روند افزایش سقط های پرخطر در روابط غیررسمی نگران کننده نیست؟
نیرومنش: گروهی که بیشترین خطر را متوجه خود می کنند، شامل زنانی است که در روابط رسمی یا مورد تأیید خانواده ها قرار ندارند. تعداد آنها در جامعه کم نیست و به سبب جوانی و سلامت بدنی، احتمال حاملگی در آنها بالاست.
برخی از این افراد برای از بین بردن جنین به مراکز غیر مجاز رجوع می کنند یا به هر روش خطرناک متوسل می شوند. اگر برای مشاوره رجوع کنند، مانند خیلی از پزشکان تلاش می کنم منصرفشان کنم. کسانیکه ازدواج رسمی دارند و هنوز تعداد فرزندانشان کافی نیست، باید بدانند که حذف جنین یک اقدام پرخطر و نوعی قتل عمد است و می تواند لطمه های جدی برای مادر و خانواده به همراه داشته باشد.
متأسفانه قبح این کار در سالهای اخیر شکسته شده است و حتی در بعضی خانواده هایی که اعتقادات مذهبی محکمی دارند، شاهد اصرار بر سقط هستیم. در بازار آزاد داروهایی در دسترس مردم قرار دارد که برای سقط مصرف می شود. این قرص ها در حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد منجر به سقط جنین می شوند.
مصرف این داروها معمولا با لرز، تهوع، استفراغ، اسهال و دردهای شدید شکمی همراه است؛ اما در خیلی از موارد، سقط کامل اتفاق می افتد. البته گاهی بخشی از جفت در رحم باقی می ماند و بیمار بعد از آن ناچار به رفتن به پزشک می شود.
مراجعه به مراکز غیرقانونی چه خطراتی را برای مادر به همراه دارد؟
بی رومنش: گروهی از بانوانی که حاملگی ناخواسته دارند و نمی خواهند خانواده از موضوع باخبر شود، حتی به متخصصان رجوع نمی کنند؛ برای اینکه بیشتر متخصصان زنان از انجام این کار خودداری می کنند. به این علت بعضی از این افراد برای خاتمه بارداری، به مراکز غیرقانونی که آدرس آنها را به شکل پنهانی به یکدیگر منتقل می کنند رجوع می کنند. این مراکز در خیلی از شهرها و حتی در تهران وجود دارد.
در این مراکز، سقط جنین در وضعیت بطورکامل غیربهداشتی و دور از نظارت پزشکی به انجام می رسد. همین مسئله احتمال بروز عفونت شدید، خونریزی های خطرناک، عفونت خونی (سپتیسمی)، پارگی رحم، لطمه به روده یا سوراخ شدن روده ها را بشدت می افزاید.
بر اساس روایت هایی که خبرنگاران از این مراکز به ما منتقل کرده اند، در بعضی از این مکانها دختران جوان در صف نشسته اند و با پرداخت هزینه های چند ده میلیونی، این اقدام پرخطر روی آنها به انجام می رسد. خیلی از این زنان بعد از انجام سقط، شب به خانه بازمی گردند بدون آنکه خانواده از موضوع باخبر شود.
رواج چنین شیوه هایی زنگ خطری جدی است و جان زنان و دختران را تهدید می کند. اطلاع رسانی، آموزش و در دسترس بودن روشهای مطمئن پیش گیری از حاملگی می تواند اهمیت بالای ی در کاهش این اتفاقات تلخ داشته باشد.
زنان در وضعیت نامساعد و بدون داشتن رابطه رسمی قادر به ادامه حاملگی نیستند و در چنین موقعیتی، حتی اگر تمام خطرات سقط توضیح داده شود، برخی افراد باز هم برای پایان دادن به حاملگی اقدام می کنند. بیشتر آنها از داروهای سقط استفاده می نمایند، اما متاسفانه این داروها بتازگی کمیاب شده است.
همین دارویی که می تواند زمینه سقط را بوجود آورد، در بیمارستان ها برای نجات جان مادران ضرورت دارد. روز گذشته دو بیمار داشتم که بعد از سزارین، رحم جمع نمی شد و گرفتار خونریزی شدید بودند. خوشبختانه این دارو در دسترس بود و با مصرف زیرزبانی، رحم جمع شد و امروز هر دو مادر با حال عمومی خوب مرخص شدند. بدین سبب این دارو می تواند جان مادران را نجات دهد و باید در اختیار مراکز علمی و درمانی قرار گیرد، نه بازار غیرقانونی.
سقط های غیرقانونی چه خطراتی دارد؟
نیرومنش: بخش بزرگی از سقط های غیرقانونی که همراه با کورتاژهای خطرناک، پارگی رحم یا لطمه های جدی است، مربوط به اشخاصی است که ازدواج رسمی ندارند اما در روابط جنسی فعال اند و از روشهای مطمئن پیشگیری استفاده نمی کنند. این افراد با حاملگی ناخواسته مواجه می شوند و برای پایان دادن به آن به هر دری می زنند، بدون آنکه آینده سلامت خویش را درنظر بگیرند.
در جامعه امروز حتی با مواردی مواجهیم که افراد اعلام می کنند هیچ وقت قصد فرزندآوری ندارند. این وضعیت واقعا اعجاب انگیز است، برای اینکه بارها تاکید کرده ایم که تک فرزندی مناسب نمی باشد و داشتن فرزند دوم برای سلامت خانواده و جامعه اهمیت دارد.
دلیل افزایش سقط جنین چیست؟
نیرومنش: تعداد قابل توجهی از زوج های رسمی، با وجود این که به سن مناسب فرزندآوری رسیده اند، آینده ای روشن جهت زندگی مشترک و تربیت فرزند نمی بینند. خیلی از آنها ۲۵ تا ۳۰ ساله هستند و زمانی که برای چکاپ یا پاپ اسمیر رجوع می کنند، ما بهترین زمان باروری را یادآوری می نماییم، اما پاسخ می دهند که شرایط اقتصادی، شغلی و اجتماعی برای بچه دار شدن مناسب نمی باشد.
بسیاری تصور می کنند عوارض سقط های غیرقانونی برای دیگران اتفاق می افتد، اما خطرات آن برای هر فرد ممکنست رخ دهد. از خونریزی شدید و عفونت گرفته تا پارگی رحم و ناباروری، هیچ کس از دستاوردهای این اقدامات در امان نیست. با افزایش نارضایتی اجتماعی و نبود حمایت کافی برای فرزندآوری، این چرخه بازهم ادامه دارد و سلامت زنان را تهدید می کند.
به طور خلاصه نیرومنش: افزایش موارد حاملگی ناخواسته در سال های اخیر، مهم ترین علت سقط و حتی استفاده از روشهای پیشگیری غیرمطمئن است، همینطور زوج های جوان معمولاً از سلامت کامل برخوردارند؛ مرد اسپرم های سالم دارد و زن دارای تخمک های باکیفیت است، به این دلیل احتمال حاملگی در هر سیکل ماهانه خیلی بالاست. حتی در موارد نادری حاملگی با وجود پرده بکارت سالم هم گزارش شده است و برخی زوج ها تصور می کنند که با روشهای طبیعی می توانند از حاملگی جلوگیری نمایند، اما همین افراد با تست مثبت حاملگی مواجه می شوند؛ بویژه زوج هایی که در دوران عقد یا نامزدی به سر می برند. خیلی از زوج ها تمایل ندارند در سال های ابتدایی زندگی مشترک فرزند داشته باشند و سفارش ما این است که زوج های جوان حداکثر یک سال پس از ازدواج برای حاملگی اقدام نمایند. اگر برای مشاوره رجوع کنند، مانند بسیاری از پزشکان تلاش می کنم منصرفشان کنم. خوشبختانه این دارو در دسترس بود و با مصرف زیرزبانی، رحم جمع شد و امروز هر دو مادر با حال عمومی خوب مرخص شدند.